EU's Digital Services Act nu volledig van kracht: een nieuw tijdperk
Sinds 17 februari 2024 is de Digital Services Act (DSA) van de Europese Unie volledig van toepassing op alle online tussenpersonen. Deze mijlpaal markeert een fundamentele verschuiving in het Europese digitale beleid, waarbij de regels voor contentmoderatie en transparantie niet langer alleen voor de grootste techplatforms gelden. Voor de IT-sector betekent dit een nieuw tijdperk van verantwoordelijkheid en compliance. De wetgeving dwingt organisaties hun processen voor het beheren van illegale content, de inrichting van hun algoritmes en de communicatie met gebruikers kritisch te herzien en aan te passen.
Luister naar dit artikel:
Kernverplichtingen en de gefaseerde uitrol van de DSA
De DSA is ontworpen om de verspreiding van illegale goederen, diensten en content tegen te gaan en de fundamentele rechten van gebruikers online te beschermen. De wet volgt een gefaseerde aanpak: negentien Very Large Online Platforms (VLOPs) en Search Engines (VLOSEs), zoals Meta en Google, moesten al sinds augustus 2023 voldoen. Nu geldt een bredere set regels voor alle hostingdiensten, online marktplaatsen en sociale netwerken. Kernverplichtingen omvatten het instellen van meldingsmechanismen, transparantie over advertenties en het verbieden van ‘dark patterns’. De Europese Commissie houdt direct toezicht op de VLOPs; nationale toezichthouders, zoals de ACM, overzien de rest.
Strategische implicaties voor Nederlandse en Europese IT-organisaties
De DSA dwingt IT-organisaties tot een strategische heroriëntatie. Naast compliance-kosten voor technologie en personeel, vereist de wet een fundamentele integratie van risicobeheer in de productontwikkeling ('safety by design'). Dit verschuift de focus van pure groei naar het bouwen van vertrouwen en digitale veiligheid. Bedrijven die dit proactief omarmen, kunnen zich positief onderscheiden in een markt waar transparantie en gebruikersrechten steeds zwaarder wegen.
Handhaving en de toekomst van digitale regulering in Europa
Met de volledige inwerkingtreding van de DSA verschuift de focus nu definitief naar handhaving. De nationale Digital Services Coordinators, gesteund door de Europese Commissie, zullen toezicht houden en kunnen boetes opleggen tot 6% van de wereldwijde jaaromzet. De komende periode zal worden gekenmerkt door de eerste handhavingsacties en interpretatiegeschillen, die de precieze reikwijdte van de regels verder zullen definiëren. De DSA is daarmee geen eindpunt, maar de start van een continu proces dat de relatie tussen technologie, bedrijfsleven en maatschappij in Europa voor de komende jaren zal vormgeven.
