De Britse belastingdienst HMRC luidt de noodklok over de toenemende risico's van kunstmatige intelligentie bij fiscaal advies. Steeds meer burgers en kleine ondernemers vertrouwen op generatieve AI-modellen voor het invullen van hun belastingaangifte of het zoeken naar aftrekposten. Deze technologie levert echter regelmatig onjuiste of verouderde informatie op, wat kan leiden tot forse naheffingen en boetes. De fiscus zet daarom concrete stappen om deze verkeerde adviezen te bestrijden en consumenten te beschermen tegen de misleidende antwoorden van populaire chatbotmodellen.
Generatieve algoritmen kampen vaak met zogeheten 'hallucinaties', waarbij de software fictieve fiscale regels bedenkt. Daarnaast combineren AI-modellen regelmatig regelgeving uit verschillende rechtsgebieden, waardoor Britse belastingbetalers advies krijgen dat op Amerikaanse wetgeving is gebaseerd. Niet alleen in het Verenigd Koninkrijk speelt dit probleem; ook de Europese Unie volgt de ontwikkelingen op de voet. Met de introductie van de Europese AI Act en strenger toezicht vanuit nationale belastingdiensten wordt wereldwijd gezocht naar kaders om de betrouwbaarheid van geautomatiseerde financiële voorlichting te waarborgen.
Voor Nederlandse organisaties en de Belastingdienst vormt de Britse casus een belangrijke waarschuwing. Het gebruik van ongecontroleerde AI voor fiscaal advies brengt grote aansprakelijkheidsrisico's met zich mee. Bedrijven die geautomatiseerde hulpmiddelen inzetten voor klantbegeleiding, moeten zorgen voor strikte menselijke controle en gecertificeerde bronnen. Deze ontwikkeling versnelt de vraag naar betrouwbare, speciaal voor de fiscale sector getrainde AI-systemen.
Op de korte termijn zullen belastingdiensten waarschijnlijk strengere richtlijnen en voorlichtingscampagnes lanceren om burgers te waarschuwen voor AI-valkuilen. De eindverantwoordelijkheid voor een correcte aangifte blijft immers altijd bij de belastingbetaler liggen. Technologie kan administratieve processen aanzienlijk versnellen, maar vervangt de diepgaande kennis van een erkend fiscaal deskundige voorlopig niet. Een strategische combinatie van geavanceerde software en menselijke expertise vormt de enige duurzame weg voorwaarts.