Het Japanse technologieproject Rapidus Corp., dat door de overheid zwaar wordt gesteund, dreigt de strakke deadline voor de massaproductie van geavanceerde halfgeleiders te missen. De ambitieuze onderneming streefde er oorspronkelijk naar om tegen maart 2028 op grote schaal chips van 2 nanometer te produceren. Bronnen rondom het project melden nu dat dit tijdschema waarschijnlijk onhaalbaar is geworden. De vertraging onderstreept hoe complex het is om uit het niets een geavanceerde chipindustrie op te bouwen. Deze ontwikkeling zet de wereldwijde verhoudingen in de snelgroeiende chipmarkt op scherp.
Rapidus werd in 2022 opgericht met miljarden steun van de Japanse staat en bekende industriereuzen om de afhankelijkheid van buitenlandse spelers te verkleinen. De stap naar 2 nanometer vereist echter extreme precisie en miljardeninvesteringen in apparatuur, onder meer van het Nederlandse ASML. Niet alleen Japan worstelt met de krappe planning; ook de Europese Unie zoekt via de EU Chips Act naar manieren om de eigen chipproductie te stimuleren. De markt wordt momenteel gedomineerd door het Taiwanese TSMC en het Amerikaanse Intel, waardoor nieuwkomers enorme technologische achterstanden moeten inlopen.
Voor Europese organisaties onderstreept de vertraging de risico’s in de wereldwijde technologieketen. De dominantie van TSMC blijft vooralsnog onaangetast, wat de afhankelijkheid van Taiwan vergroot. Nederlandse toeleveranciers zoals ASML zien leveringsschema’s mogelijk verschuiven. Dit toont hoe extreem hoog de financiële en technische toetredingsdrempels zijn voor geavanceerde chipfabricage, wat marktconcentratie tot een blijvend strategisch risico maakt voor de westerse industrie.
Op de korte termijn zal Rapidus extra overheidssteun en private investeringen moeten aantrekken om het productieproces bij te sturen. Hoewel de vertraging een tegenvaller is voor de Japanse ambities, blijft het overkoepelende doel om technologische soevereiniteit te bereiken onverminderd van kracht. Overheden wereldwijd zullen moeten accepteren dat het opzetten van een meegaande chipketen meer tijd en kapitaal vergt dan vooraf gehoopt. De strijd om de ultieme chiptechnologie verschuift daarmee naar de lange termijn, waarin wendbaarheid en uithoudingsvermogen de sleutel tot succes vormen.